X
|
ترجمه شعری از شنو جوانرودی
_ کوته قدم به دنیا که آمدم آفتاب گرفته بود با دستی کودکانه خواستم بزدایم غبار رویش را ایستاده بر پنجه های پا ناگه در رفت زمین زیر پایم اینک خود آویزان آفتاب و
(ترجمه شعری از کمال امینی) شرابیهای پسری در چروک غروب مانتویی یا برو.. غروب تر از دوری دوریهایت را الکی بشمار تا... بیخیال ! اصلا تمام تعبیری نیست برایت پنجره ای ست بی دیوار آخر این حکایت : آهای شاعر نکبتیت می شود با این اوضاع خالیست رومانتیکت
اشاره: این مطلب
در هفته نامه سیروان شماره(696 و 697) به چاپ رسیده است. این موضوع که نقد
ادبی در جامعه ما سابقهی طولانی ندارد غیرقابل انکار است.باید اذعان نماییم که
نقد ادبی نیز مانند اکثر تئوریهای ادبی و...محصول
نشات گرفتهی غرب است که با تاخیر
و وقفه ونقص های فراوان به جامعه ما قدم نهاده است.از این روست که می توان گفت نقد
ادبی ما روندی مداوم وتکامل یافته نیست
آنچنان که در غرب بوده و هست. حتی به نسبت
دوران قبل از افلاطون و ارسطو...نقد ادبی در میان ملت های همسایه پیشتر از
ما و با روندی تداومی و تکامل یافته آغاز گشته و اینکه چرا در جامعه ما دیرتر شکل میگیرد دلایلی دارد که
باید در زمان و موقعیتی مناسب مورد بررسی و آنالیز قرارگیرد. برای نمونه می توان
به مباحث و مشاجرات ادبی بازار عکاز عرب
ها و یا تدوین کتاب چهار مقاله عروضی در ادبیات فارسی اشاره نمود که قابل تامل و
پیگیری اند.اما این پدیده در میان کردها دیرتر آغاز می شود با این وجود نیز
توانسته آثار ارزنده بیافریند(البته در شیوه ادب کوردی – سورانی).
هرچنداکثر قریب به اتفاق مقالات و آثار نقد در باره متن ها و نوشته هایی بوده که
به لهجه سورانی بوده اند. برای نمونه مکتب گوران، روانگه ، کفری و...که هرکدام با
تئوری پردازی و نقد آثار همراه بودهاند. اما در لهجه هه ورامی چند سالی بیش نیست
که این موضوع اکتیو شده و توانسته به امری واقع بدل گردد. هرچندتا رسیدن به حد
مطلوب راه درازی در پیش دارد. باید این نکته را نیز بیفزایم که حتی در شعر
کلاسیک هم در این اواخر آثار شاعران به شیوه امروزی مورد نقد و تحلیل قرار گرفتهاند.
برای نمونه می توان به کتاب "خیزگهی سهیدی و
خهرمانهی ئهدهب"رئوف محمودپور و کتاب ”
سرود خزان" عادل محمدپور اشاره نمود.
(دارهکهی سهر
کهل خۆ به دار ناوێ یاری دوور ....
( پێشکهش به
تۆ
که شیرین....
تا نهمژوو ترشی یاواییت!
) «....» ترش [ئاوی کهوته دهمم] لچتهن که لووسیت مهێ 4/20 ی من گۆشوارهو ئی بیسته گهرمهی که نهماڕیۆ تاسهو وهروێم ئاغا درێژهن تا قهندیل وهرموو پهپوولێ و سهوز واچۆ وهروه ئهدام: ئارامی گهنان
پاڵاکا( ئهسما[1]) ێره ماتڵهن یهک بۆ به دوو نهلی: قهدهغهن زرێباره نووسێنات : شهوانی ژماردهی رۆانی ئایفۆن بنیهیره و نهنیهیره نوقتێ
ئاخری گرهواین ئاغا تهژنهشهن ئاوی تاڵهن باغ سپیدار پیتزا: بهشێن جه بێ عاریی : فهرانهک ئسێمێس بێ ئاو بێ نهیاوا یا دوورتهرهن سلێمانی تا ... ؟؟ زوو مجیێ چهرماییت و من دێر... بێوهژهنێ نهرم نهرم نهرمی - ش- گجی تۆن و تاۆیانره باڵایت [ نهرمی و سهوز] ئاغا سهرو وار نیگاتوه نیگهرانیم
گلهیین!!! پهشت جه من گۆرانیێت میا جنی تفنانوه سهفهر پاسپۆرت: پیایهن نیمه پیا و هه ر نه یاوا حهیفم نه پژگیا لیمۆ کناچهیی کوا بالا کهرۆ؟! عهزرهتم کهردهن شانهو پهپوولێ ئاغاااا گێلاسێ ڕانه تا مهردهی واچی؟ تا گێلاسێ... چهنی تۆزێ بارۆت وا / چی وهرێوه بهێ بوو شاعێروو بهرهو چوو / زانوو ههڵه لوان مێژوو یا... [1] ژهنی بهشار
ئهسهدی.
" ت
ک ه تا...' چهمم مهفڕیۆ بهڵا چهنهت دوور کهنه پاڵاکات تهنگێنێ که تووڕهنی؟!
مصاحبە نشریە دیار کهن با ایاز خون سیاوشان مصاحبه کننده: شنو رحیمی ایاز خون سیاوشان نویسنده کرد زبان ساکن نروژ می باشد. سال 1974در مریوان متولد شده، کار ادبی را بطور جدی از سال 1994 در روزنامه ها و مجلات آغاز کرده، دو کتاب به نام های"ئاناهيتا و چەپکێ خەونی دزراو" مجموعە شعر به زبان کردی و جزيره ای از جنس چشمانت«نامه هايی به بانو»به زبان فارسی را به چاپ رسانده. هم اکنون نیز دو کتاب دیگر یکی رمان و دیگری تحلیل ادبی در دست چاپ دارد. شعرهایش به چند زبان از جمله نروژی و فارسی ترجمه شده. کتاب جزیرهای از جنس چشمانت (نامههایی به بانو) با زبان فارسی که شامل ده نامه به "بانو" ست آنگونه که در پیش درآمد کتاب می نویسد مخاطبی را می طلبد "فراتر از مقولات ژورنالیستی و ادبی...او را بخواند آنگونه که هست" . نویسنده، نامه ها را پرتو کوچکی از دغدغههای دوران آوارەگی در غربت می نامد. و آنگاه صحبت از بانوست انگیزه نوشتنش را چنین توصیف می کند: "درددلی صمیمانه و اعتراف های کودکانهای از کشمکش های و خواب های هیستریک فردی ناشی از بار سنگین گم شدن در سیاه سرابی به نام غربت" درددل هایی که بعدها محتوای این کتاب می شود. نثر شیوا ، صمیمی و ساده همراه درددل هایی که درد مشترک ملتی ست، خواننده را ورای همدردی با نگارنده و حس درد مشترک ترغیب به خواندن چند باره کتاب می کند. همراه گریه های نگارنده می گرید، باعشقش عاشق می شود با خشمش خشمگین.
نيشتنهوه له شهپۆلانی واژهكاندا (خۆێندنهوهيهك بو دهفتهره شێعری« زهڕنهو ئاسۆی ») (یهکهم دهفتهره شێعری چاپكراوی جیدی له شیعری هاوچهرخی ههورامیدا) شنو ره حيمی شاوشهکان: شێعری ههورامی، شێعری نوێی
ههورامی، زهڕنهو ئاسۆی، گووشراوی بابهت: به پێی سهرچاوهکانی بهردهست،شعری کوردی به پارچه ههڵبهستێکهوه
دهست پێدهکات که ناوی شێعری هۆرمۆزگانی لێنراوه و باس و بابهتی زۆریشی لهسهر
نووسراوه. ئهم پارچه شێعره به زاری ههورامی نووسراوه. لهوکاتهوه نووسینی
شێعر بهم زاره بهردهوامه و بگره مێژووی شێعری کوردیش بهو زارهوه مانا و
بوون دهگرێت. ئهم ڕهوته تا سهردهمی مامۆستا مهولهوی تاوهگۆزی بهردهوام
و لهگهشهدا بووه، بهڵام بهسهرههڵدانی مامۆستا نالی لهسهردهمی مامۆستا
مهولهویدا، ئیدی نووسینی شێعر بهزاراوهی سۆرانی کهوته گهشه و شێعری زاراوهی
ههورامی له گهشه و نوێ بوونهوه وهستا. ئهم وهستانهش بۆ رهوتی گهشهی
ئهدهبی کوردی وهک خهسارێک دێته ئهژمار،چوونکوو ئهگهر شان بهشآنی لقی
سۆرانی، لقی ههورامیش گهشهی بکردایه، ههنووکه دۆخی شێعری کوردی فهرقی ئهکرد.
بهڵام لهم دوایانهدا، دهفتهره شێعری "زهڕنهو ئاسۆی" وهک یهکهم
دهقی جیدی شێعری هاوچهرخی ههورامی کهوته دهست و وهک ڕچهشکێن، بوو به بنهمای
ڕيوتێکی نوێ له شێعری هاوچهرخی ههورامیدا. ئهم وتاره خوێندنهوهیهکی ئهمڕۆژیانهیه
لهسهر ئهو دهفتهره شیعره.
لەو سمینارە دا كە ماوەی دوو رۆژی خایاند چەندین وتار لە روانگەی جیاوازەوە لەبارەی شێعری نوێی كوردییەوە خوێندرانەوە و لەلایەن بەردەنگەكانیانەوە رای جیاواز هاتنە ئاراوە. ئەو وتارانەی خوێندرانەوە بریتی بوون لە:
روانین بۆ بەرھەمێکی مینی ماڵیستی کوردی) خۆێندنەوەی کتێبی(ھورپڕای گەچ و تەختەی) نووسەر:کامل سەفەریان وەرگێڕلە فارسیەوە:شنۆ رەحیمی مینی ماڵیسم دیاردەیەکی نوێ لە دونیای ئەدەب دا نیە.لەژیانی رۆژانە دا و لەرۆژگارانی دێرینەوە تا ئێستا ھەمووکاتێَ لەگەڵیدا بووینە و ژیانمان کردووە .لە ئەدەبی حەکیمانەی پێش ئیسلام دا،جێ پێی ئەم دیاردەیە روونە.ئەم سەردەمەش زۆرینەی مەتەپەکانی نێو خەپکی،چیرۆکی کۆن ومەتەپ لە حوکمی رەوایەت«گێڕانەوە»و داستانی ئەمرۆیی دان.دەستەواژەئیجازیەکانی نێو خەپکی شاخی دیاری ئەم ئەدەبیاتەن.مینی ماپیست وئەدەبی مینی ماڵیستی، مەکتەب و شێوازێکی جیا لە ئەدەبیات دا نیە.مینی ماڵیست جۆرێک تەشک و روانینە کە شاعیر،نووسەر،سادە ئەنووسێ،سادە نەقاشی ئەکا.بە کورتی وتەکانی خۆی ئەڵێ.ئەم سادەیە ئەبێتە ھۆی دژواری راڤەیی شیعر و نووسراوە مینی ماڵیستیەکان.لە ئەدەبی مینی ماڵیستی دا جێگایەک بۆ درێژکردنەوە(اگناب گویی)نیە و بەم ھۆیەوە بە ئیجبار ھەموو کاتێ شاعیردەس بە داوینی جوانکاری ئەدەبی ئەبێ و لە خوازە،ئیزافەی تەشبیھی و باقی جوانکاریە خەیاڵیەکان کە یارمەتی کۆتای وتە ئەدات ئەبێت و کەڵکیان لێ وەردەگرێ. مینی ماڵیستەکان لەم بڕوایەدان کە گشتێنەی(کلیت)دیاردەکان بناسێنن نە وردەکاریەکان(جزئیات).
«...»
|
About
مشتێ سهوزی چهمات پژگنه شانه و Archives92/03/01 - 92/03/3191/07/01 - 91/07/30 91/06/01 - 91/06/31 91/05/01 - 91/05/31 91/02/01 - 91/02/31 90/10/01 - 90/10/30 90/08/01 - 90/08/30 90/06/01 - 90/06/31 90/05/01 - 90/05/31 Links
هادی تهبهرزهد |
