(مرغابی ها،به روژ ئاکریی)

مراوییه کان

 بەده‌ست ئاماژەی بۆ ئه‌و ماڵانه‌ کرد که‌ ده‌لاقه‌کانیان تێکڕا شکابوون: «ماڵمان لێره‌ بوو...» دانەوی. پێی راستی له ‌پێلاوەکەی ده‌رهێنا. که‌وشه‌که‌ی گرته‌ ده‌ستی راستیه‌وه‌ و چه‌ن جارێک رایته‌کاند. پاشان داینایەوەو بە ئەنگوستی ئیشاره‌ی لە پێی هەڵکێشا‌. من دوو سێ هه‌نگاو پێشتر، له‌ ژێر سێبه‌ری دارێک که‌ خۆر گه‌ڵاکانی سووتاندبوو، وه‌ستابووم.

«بێسه‌ با منیش بێم. ئه‌م ریخانه‌...» گه‌ییشت: « ها. چیم ئه‌وت؟»

ئەها وتم: «دیاره‌ ئه‌م خانووانە کە ئیسە بوونەسە وێرانە،  زۆریش کۆن نین؟»

چاوی ته‌نگ کرده‌وه‌و وه‌ستا: «وایه‌. هه‌ر چه‌ند جارێک سازیان ئەکه‌نەوە دیسان... سه‌یر‌که‌! ئه‌م بینا رووخاوه‌، سینه‌ما‌ی هاوینەیە ‌...»

وتم: «ئه‌رێ...له‌ سه‌ر بان دائه‌نیشتیین. له‌وێوه‌ په‌رده‌ی سینه‌مامان ئه‌بینی. به‌س ده‌نگی فیلمه‌که‌مان نه‌ئه‌بیست. پووره‌ فه‌خری دەتوت هه‌موو فیلمه‌کانی دیووە. ده‌یگێڕایەوه‌ که‌ چی بووه‌و چی ئه‌ڵێن. ره‌نگه‌ له‌ خۆوه‌ ئه‌و شتانه‌ی ئه‌وت ،به‌ڵام زۆر به‌ سۆزه‌وه‌ باسی ئه‌کرد. کاتێ کە ئه‌گریا...»


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 1392/07/02ساعت 17:43  توسط کناچێ وه‌ربێ  | 

مرگ شیرکو بیکه س هیچ مرا غمناک نکرد!؟ مدت هاست که سروده هایش برفراز قله های اوج ایستاده اند.(هادی محمدی)

14 یا 15 ساله بودم که شیرکو بیکس را از راه نوار کاستی که اشعار کوتاه اش را دکلمه می کرد شناختم و کم کم این اشعار زیباترین لای لایی شبانه هایم گشت که هیچ گاه از شنیدنشان خسته نگشتم و زیباترین شان در نظرم شعر غرولند بود که بیشتر با عنوان ممد کوچولو می شناختم، ممدی که‌ نمی دانستم پسر همسایه‌امان است یا برادرم و یا عموزاده‌ام ! و شاید هم خودم...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 1392/05/28ساعت 0:57  توسط کناچێ وه‌ربێ  | 

(ترجمه شعری از کمال امینی)

شرابیهای پسری در چروک غروب مانتویی


یا برو..

غروب تر از دوری

دوریهایت را الکی بشمار تا...

بیخیال !

اصلا تمام

تعبیری نیست برایت

پنجره ای ست بی دیوار آخر این حکایت

: آهای شاعر

نکبتیت می شود

با این اوضاع خالیست رومانتیکت


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 1391/07/30ساعت 19:1  توسط کناچێ وه‌ربێ  | 

               

اشاره: این مطلب در هفته نامه سیروان شماره(696 و 697) به چاپ رسیده است.            

این موضوع که‌ نقد ادبی در جامعه ما سابقه‌ی طولانی ندارد غیرقابل انکار است.باید اذعان نماییم که‌ نقد ادبی نیز مانند اکثر تئوریهای ادبی و...محصول  نشات گرفته‌ی غرب است  که با تاخیر و وقفه ونقص های فراوان به جامعه ما قدم نهاده است.از این روست که می توان گفت نقد ادبی ما روندی مداوم وتکامل یافته  نیست آنچنان که در غرب بوده و هست. حتی به‌ نسبت  دوران قبل از افلاطون و ارسطو...نقد ادبی در میان ملت های همسایه پیشتر از ما و با روندی تداومی و تکامل یافته آغاز گشته و اینکه چرا  در جامعه ما دیرتر شکل میگیرد دلایلی دارد که باید در زمان و موقعیتی مناسب مورد بررسی و آنالیز قرارگیرد. برای نمونه می توان به‌ مباحث و مشاجرات ادبی بازار عکاز  عرب ها و یا تدوین کتاب چهار مقاله عروضی در ادبیات فارسی اشاره‌ نمود که‌ قابل تامل و پیگیری اند.اما این پدیده در میان کردها دیرتر آغاز می شود با این وجود نیز توانسته آثار ارزنده بیافریند(البته در شیوه ادب کوردی سورانی). هرچنداکثر قریب به اتفاق مقالات و آثار نقد در باره متن ها و نوشته هایی بوده که به لهجه سورانی بوده اند. برای نمونه مکتب گوران، روانگه ، کفری و...که‌ هرکدام با تئوری پردازی و نقد آثار همراه‌ بوده‌اند. اما در لهجه هه ورامی چند سالی بیش نیست که این موضوع اکتیو شده‌ و توانسته به امری واقع بدل گردد. هرچندتا رسیدن به‌ حد مطلوب راه درازی در پیش دارد. باید این نکته‌ را نیز بیفزایم که‌ حتی در شعر کلاسیک هم در این اواخر آثار شاعران به‌ شیوه‌ امروزی مورد نقد و تحلیل قرار گرفته‌اند. برای نمونه‌ می توان به‌ کتاب "خیزگه‌ی سه‌یدی و خه‌رمانه‌ی ئه‌ده‌ب"رئوف محمودپور و کتاب ” سرود خزان" عادل محمدپور اشاره‌ نمود.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 1391/06/01ساعت 23:38  توسط کناچێ وه‌ربێ  | 

/**/

(داره‌که‌ی سه‌ر که‌ل خۆ به‌ دار ناوێ

یاری دوور ....

                                                                  ( پێشکه‌ش به‌ تۆ                     

                                                                    که‌ شیرین....

                                                                    تا نه‌مژوو ترشی یاواییت! )

«....»

ترش

[ئاوی که‌وته‌ ده‌مم]

لچته‌ن که‌ لووسیت مه‌ێ

4/20 ی

من گۆشواره‌و ئی بیسته‌ گه‌رمه‌ی

که‌ نه‌ماڕیۆ تاسه‌و وه‌روێم

ئاغا

درێژه‌ن تا قه‌ندیل

وه‌رموو په‌پوولێ و سه‌وز واچۆ وه‌روه‌

ئه‌دام:

 ئارامی گه‌نان

                  پاڵاکا( ئه‌سما[1]) ێره‌

ماتڵه‌ن یه‌ک بۆ به‌ دوو

 نه‌لی: قه‌ده‌غه‌ن زرێباره‌

نووسێنات

: شه‌وانی ژمارده‌ی

رۆانی ئایفۆن

بنیه‌یره‌ و نه‌نیه‌یره‌

            نوقتێ ئاخری گره‌واین

ئاغا

ته‌ژنه‌شه‌ن ئاوی

تاڵه‌ن باغ سپیدار

پیتزا:

به‌شێن جه‌ بێ عاریی

: فه‌رانه‌ک

ئسێمێس بێ ئاو بێ

نه‌یاوا

یا دوورته‌ره‌ن سلێمانی تا ... ؟؟

زوو مجیێ چه‌رماییت و

من دێر...

بێوه‌ژه‌نێ

نه‌رم

نه‌رم

نه‌رمی - ش- گجی تۆن و

تاۆیانره‌ باڵایت [ نه‌رمی و سه‌وز]

ئاغا

سه‌رو وار

نیگاتوه‌ نیگه‌رانیم

                   گله‌یین!!!

په‌شت جه‌ من گۆرانیێت میا

جنی تفنانوه‌ سه‌فه‌ر

پاسپۆرت:

پیایه‌ن نیمه‌ پیا و هه‌ ر نه‌ یاوا

حه‌یفم

نه‌ پژگیا لیمۆ

کناچه‌یی کوا بالا که‌رۆ؟!

عه‌زره‌تم

که‌رده‌ن شانه‌و په‌پوولێ

ئاغاااا

گێلاسێ ڕانه‌ تا مه‌رده‌ی

واچی؟

تا گێلاسێ...

چه‌نی تۆزێ بارۆت

وا /  چی

وه‌رێوه‌ به‌ێ

بوو شاعێروو به‌ره‌و

چوو /  زانوو

هه‌ڵه‌ لوان مێژوو

یا...


[1] ژه‌نی به‌شار ئه‌سه‌دی.

 

+ نوشته شده در  جمعه 1391/05/27ساعت 9:15  توسط کناچێ وه‌ربێ  | 

    " ت

                  ک

                      ه‌

                          تا...'

                                                                                

چه‌مم مه‌فڕیۆ

به‌ڵا چه‌نه‌ت دوور

که‌نه‌ پاڵاکات

ته‌نگێنێ

        که‌ تووڕه‌نی؟!


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 1391/02/05ساعت 23:0  توسط کناچێ وه‌ربێ  | 

مصاحبە نشریە دیار کهن با ایاز خون سیاوشان

مصاحبه کننده: شنو رحیمی

ایاز خون سیاوشان نویسنده‌ کرد زبان ساکن نروژ می باشد. سال 1974در مریوان متولد شده‌، کار ادبی را بطور‌ جدی از سال 1994 در روزنامه‌ ها و مجلات آغاز کرده‌، دو کتاب به‌ نام های"ئاناهيتا و چەپکێ خەونی دزراو"  مجموعە شعر به‌ زبان کردی و جزيره ای از جنس چشمانت«نامه هايی به بانو»به‌ زبان فارسی را به‌ چاپ رسانده‌. هم اکنون نیز دو کتاب دیگر یکی رمان و دیگری تحلیل ادبی در دست چاپ دارد. شعرهایش به‌ چند زبان از جمله‌ نروژی و فارسی ترجمه‌ شده‌. کتاب جزیره‌ای از جنس چشمانت (نامه‌هایی به‌ بانو) با زبان فارسی که‌ شامل ده‌ نامه‌ به‌ "بانو" ست ‌آنگونه‌ که‌ در پیش درآمد کتاب می نویسد مخاطبی را می طلبد "فراتر از مقولات ژورنالیستی و ادبی...او را بخواند آنگونه‌ که‌ هست" . نویسنده‌، نامه‌ ها را پرتو کوچکی از دغدغه‌های دوران آوارەگی در غربت می نامد. و ‌آنگاه‌ صحبت از  بانوست انگیزه‌ نوشتنش را چنین توصیف می کند:  "درددلی صمیمانه‌ و اعتراف های کودکانه‌ای از کشمکش های و خواب های هیستریک فردی ناشی از بار سنگین گم شدن در سیاه سرابی به‌ نام غربت" درددل هایی که‌ بعدها محتوای این کتاب می شود. نثر شیوا ، صمیمی و ساده‌ همراه‌ درددل هایی که‌ درد مشترک ملتی ست، خواننده‌ را ورای همدردی با نگارنده‌ و حس درد مشترک ترغیب به‌ خواندن چند باره‌ کتاب می کند. همراه گریه‌ های نگارنده‌ می گرید، باعشقش عاشق می شود با خشمش خشمگین.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 1390/10/22ساعت 22:41  توسط کناچێ وه‌ربێ  | 

نيشتنه‌وه له شه‌پۆلانی‌ واژه‌كاندا

(خۆێندنه‌وه‌يه‌ك بو ده‌فته‌ره شێعری« زه‌ڕنه‌و ئاسۆی »)

 

 

(یه‌که‌م ده‌فته‌ره‌ شێعری چاپكراوی جیدی له‌ شیعری هاوچه‌رخی هه‌ورامیدا)

 

شنو ره حيمی

شاوشه‌کان: شێعری هه‌ورامی، شێعری نوێی هه‌ورامی، زه‌ڕنه‌و ئاسۆی،

 

گووشراوی بابه‌ت:

به‌ پێی سه‌رچاوه‌کانی به‌رده‌ست،شعری کوردی به‌ پارچه‌ هه‌ڵبه‌ستێکه‌وه‌ ده‌ست پێده‌کات که‌ ناوی شێعری هۆرمۆزگانی لێنراوه‌ و باس و بابه‌تی زۆریشی له‌سه‌ر نووسراوه‌. ئه‌م پارچه‌ شێعره‌ به‌ زاری هه‌ورامی نووسراوه‌. له‌وکاته‌وه‌ نووسینی شێعر به‌م زاره‌ به‌رده‌وامه‌ و بگره‌ مێژووی شێعری کوردیش به‌و زاره‌وه‌ مانا و بوون ده‌گرێت. ئه‌م ڕه‌وته‌ تا سه‌رده‌می مامۆستا مه‌وله‌وی تاوه‌گۆزی به‌رده‌وام و له‌گه‌شه‌دا بووه‌، به‌ڵام به‌سه‌رهه‌ڵدانی مامۆستا نالی له‌سه‌رده‌می مامۆستا مه‌وله‌ویدا، ئیدی نووسینی شێعر به‌زاراوه‌ی سۆرانی که‌وته‌ گه‌شه‌ و شێعری زاراوه‌ی هه‌ورامی له‌ گه‌شه‌ و نوێ بوونه‌وه‌ وه‌ستا. ئه‌م وه‌ستانه‌ش بۆ ره‌وتی گه‌شه‌ی ئه‌ده‌بی کوردی وه‌ک خه‌سارێک دێته‌ ئه‌ژمار،چوونکوو ئه‌گه‌ر شان به‌شآنی لقی سۆرانی، لقی هه‌ورامیش گه‌شه‌ی بکردایه‌، هه‌نووکه‌ دۆخی شێعری کوردی فه‌رقی ئه‌کرد. به‌ڵام له‌م دوایانه‌دا، ده‌فته‌ره‌ شێعری "زه‌ڕنه‌و ئاسۆی" وه‌ک یه‌که‌م ده‌قی جیدی شێعری هاوچه‌رخی هه‌ورامی که‌وته‌ ده‌ست و وه‌ک ڕچه‌شکێن، بوو به‌ بنه‌مای ڕيوتێکی نوێ له‌ شێعری هاوچه‌رخی هه‌ورامیدا. ئه‌م وتاره‌ خوێندنه‌وه‌یه‌کی ئه‌مڕۆژیانه‌یه‌ له‌سه‌ر ئه‌و ده‌فته‌ره‌ شیعره‌.

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 1390/08/28ساعت 17:9  توسط کناچێ وه‌ربێ  | 

 

لەو سمینارە دا كە ماوەی دوو رۆژی خایاند چەندین وتار لە روانگەی جیاوازەوە لەبارەی شێعری نوێی كوردییەوە خوێندرانەوە و لەلایەن بەردەنگەكانیانەوە رای جیاواز هاتنە ئاراوە.

ئەو وتارانەی خوێندرانەوە بریتی بوون لە:


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 1390/08/22ساعت 15:21  توسط کناچێ وه‌ربێ  | 

«...»
١
ئەگەرو بیەیت خەیاڵیین
بە پلتۆکێ وڕیای وڕیۆ

٢
یوە،دوێ،یەرێ، ئاوی وەرە شۆنیشارە
سەرئێشەو بێ وەرمین

٣
گەورەنی عەینەھوو خودای
نیەتم کەردەن وانوو پەیت
٧ رکاتێ نما وەشەویسی
                   ١٤ سوجدێ منەتەت بەروو

٤
١٥ مانگێ
            قەترەقەترە،  ونیم وەڵینەکێش راوەمنیۆ

٥
خێن شیرین
ھەنااا
واچی نەبوو؟
ماچ  ماساوێ  و
وەرم  وەربێ

٦
زرێبارو شێعرێتەنە کناچێ خنیکیاێنێ!
جە من
وێمنە منیچ تاوو _ من تۆیینیچ _

٧
دووروە وینایت
ماچ چ چ بازاڕەنە
کامشا لوتفەن؟

٨
تێر نمەۆ
چەم نە چەمیت
دەس نە دەسیت
دەم نە دەمیت

٩
ماچێ
ماچێ پەیت پەڕ نە ماتیکی سەرەوار
ماچێ پەیم ویبرەو موبایلی و ٥شەمییە کە ھەر نامااااا
لێو خشنی لێوێرە چەنی جۆرێن؟

١٠
پێچەوانە
رەنگێ بێ بە من ناما

١١
وازت ت ت مارو

١٢
چەمت ت ت
چن تاموو خودای مدەۆ
نا نازارەکەم
خودا خزان پەشتی چەمات
ھەر ئانەن بە
تەماشات  تەماشام  تەمامیۆ

١٣
حەیفم م
وەشەویسی مەردوو
مەیلەو زەق بە من ناما
وەشەسیاییچ مەژگو مننەو منینییچنە فەھمێن لیڵ لیڵ

١٤
تێر نمەۆ
چەم نە چەمیت
یەک وە تا ھەزار
تەماشاوە تا عاشقی
منداڵی تا پیری _ م _
ژمارد
وەشک ک زەمان
سەرەش ھۆربڕی بیکوڵ
تۆ
    حەرامت کەرد تیسکە شێعرێ ێ ێ

+ نوشته شده در  دوشنبه 1390/05/31ساعت 0:10  توسط کناچێ وه‌ربێ  |